01 Bối cảnh

Bước 1: Xác định vấn đề
Bắt đầu từ việc xác định vấn đề mà bạn sẽ giải quyết, đó thường là những vấn đề thực tế đang tồn tại trong đời sống hàng ngày xung quanh ta. Việc xác định chính xác vấn đề sẽ là kim chỉ nam cho toàn bộ quá trình phát triển của startup của bạn về sau. Nó cũng giúp bạn giữ được sự tập trung, tránh bị xao nhãng hoặc bị thu hút bởi những tính năng mỹ miều nhưng không mang lại giá trị cho người dùng.
Lưu ý nếu bạn tập trung tư duy theo hướng phát triển giải pháp (solution-driven development) sẽ chỉ giả định được một đáp án khả thi, trong khi nếu bạn tư duy theo hướng phát triển vấn đề (problem-driven development) sẽ cho ra nhiều giải pháp hơn.
Bằng cách thử đặt mình vào vị trí của khách hàng, bạn hãy tự hỏi bản thân: “Tại sao tôi cần sản phẩm này? Và làm thế nào nó có thể giúp tôi?” Trả lời những câu hỏi này sẽ giúp bạn hiểu được mục tiêu chính của sản phẩm và tìm ra giải pháp tốt nhất cho nhu cầu thực sự của khách hàng trong tương lai.
Bước 2: Xác định khách hàng mục tiêu
Một sai lầm phổ biến mà các founder tham vọng thường mắc phải là họ tin rằng sản phẩm của họ giải quyết được vấn đề của nhiều đối tượng.
Thực tiễn đã chứng minh: Bạn nên tập trung vào một đối tượng mục tiêu cụ thể. Hãy vẽ chân dung người dùng - một người mà chắc chắn sẽ trở thành khách hàng của bạn, sẽ mua sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn, vì sản phẩm hoặc dịch vụ của bạn giải quyết đúng “nỗi đau" (vấn đề) của họ.
Cố gắng mô tả càng chi tiết càng tốt: giới tính, độ tuổi, địa vị xã hội, mức thu nhập, nhu cầu, thói quen và cả những thiết bị mà họ thích sử dụng. Xác định những vấn đề chung mà họ gặp phải và muốn giải quyết.
Để làm được điều này, tốt nhất là bạn phải khảo sát một nhóm người dùng, phỏng vấn từng người một. Bạn đừng vội! Bạn nên dành thêm vài giờ hoặc vài ngày để xác định đúng đối tượng mục tiêu, hơn là dành toàn bộ ngân sách quảng cáo và nhận được tỷ lệ chuyển đổi ít ỏi.
Ví dụ: Chúng ta hãy nhìn lại về khởi điểm của Uber. Ban đầu đó chỉ là một ứng dụng tìm “xe ô tô màu đen cao cấp” (premium black cars) ở một vài khu vực đô thị. Mặc dù ý nghĩa thông thường của từ "premium" là đắt, nhưng Uber không hề đắt chút nào. Dịch vụ của Uber nhắm vào một phân khúc khách hàng chưa được phục vụ, ví dụ: những người không đủ khả năng đặt một chiếc ô tô màu đen cao cấp từ dịch vụ taxi truyền thống vì nó quá đắt.
Theo cách tương tự, bạn có thể tìm ra vấn đề của riêng mình trong một phân khúc thị trường cụ thể và đưa ra giải pháp.
Bước 3: Nghiên cứu các đối thủ chính
Bạn thật sự rất may mắn nếu ý tưởng của bạn là duy nhất trên thị trường. Trong trường hợp này, chúng tôi đề xuất bạn đọc quyển sách “Đại dương xanh".
Nếu bạn phải đương đầu với một số đối thủ, hãy phân tích ba đối thủ hàng đầu: nghiên cứu quá trình phát triển sản phẩm của họ, tham khảo các sản phẩm mà họ đang bán, xem đề xuất giá trị (value proposition) của họ là gì, và đánh giá xem liệu bạn có thể cung cấp những sản phẩm tốt hơn họ không.
Tiếp tục tìm hiểu về vị thế của các đối thủ này trên thị trường. Thu thập được càng nhiều thông tin về họ càng tốt.
Một số gợi ý như sau:
-
Tìm hiểu về chiến lược, thị phần, doanh thu, lợi nhuận. Bằng cách này, bạn sẽ hiểu họ thành công như thế nào và bạn có thể làm gì để đánh bại đối thủ cạnh tranh (và quan trọng nhất là bạn sẽ phải chi bao nhiêu nguồn lực).
-
Xem trang web chính thức, các bản thuyết trình, báo cáo hàng năm, chiến dịch quảng cáo, v.v… của họ. Các thông tin này có thể gợi ý cho bạn những ý tưởng mới cho việc phát triển sản phẩm của bạn.
-
Tìm hiểu các kênh khác nói gì về đối thủ cạnh tranh của bạn, như: các trang tin tức, video, đánh giá, phỏng vấn, xếp hạng, v.v... Các thông tin này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về ngành đã chọn và tìm hiểu thêm về tình hình trên thị trường.
Bước 4: Xác định các tính năng cốt lõi
Lập danh sách các tính năng “tối thiểu và khả dụng” mà bạn cần xây dựng để ra mắt sản phẩm.
Bạn đang tự tạo ra một cái bẫy cho chính mình. Bạn bắt đầu điên cuồng liệt kê ra vô số tính năng, hoang mang không biết nên bỏ cái nào. Bạn không muốn phiên bản đầu tiên quá đơn giản, mọi người sẽ cười bạn. Bạn lo sợ bản MVP quá tệ sẽ phá tan danh tiếng của mình.
Hãy xem lại các ví dụ về MVP của các startup thành công trong bài trước, giao diện ban đầu của các startup này nhìn “chán chẳng muốn dùng" đấy nhỉ!
Bởi vì điều đáng sợ nhất của một startup là xây dựng thứ không ai cần, và MVP giúp bạn khắc phục tử huyệt đó, bạn cần phải ra quyết định thôi!