Không cần nhà xưởng hay sản phẩm hữu hình, Google trở thành nền tảng kết nối nhiều hoạt động kinh doanh. Ảnh: T.L.
Không có hoạt động kinh doanh nào tốt hơn
Chia sẻ trong Hội thảo Kinh tế số: Nhận diện, định vị các tiềm năng và thách thức chiều 28/3, TS. Lê Nguyễn Trường Giang, Viện trưởng Viện Chiến lược Chuyển đổi số (DTSI) cho biết từ năm 2015, Tom Goodwin đã chỉ ra một mô hình tiêu biểu về những công ty rất “mỏng”. Họ sở hữu chủ yếu là các ứng dụng và dữ liệu chứ không phải tài sản vật chất hay cơ sở hạ tầng, do đó họ có thể phát triển nhanh chóng.
Đơn cử Uber là công ty taxi lớn nhất thế giới không sở hữu bất kì phương tiện nào. Facebook là mạng xã hội phổ biến nhất trên thế giới không tự mình tạo ra nội dung. Alibaba là nhà bán lẻ có giá trị lớn nhất thế giới không có kho hàng. Và Airbnb là nhà cung cấp dịch vụ lưu trú lớn nhất thế giới không sở hữu bất kì bất động sản nào. Goodwin gọi những công ty này như một “lớp màng mỏng khó tả” và cho rằng không có hoạt động kinh doanh nào tốt hơn.
Theo TS Giang, có 3 xu hướng đang định hình lại thế giới kinh doanh là máy móc, nền tảng và cộng đồng. Xu hướng đầu tiên là khả năng mở rộng và phát triển nhanh chóng của máy móc. Xu hướng thứ 2 là sự phát triển của các công ty nền tảng (platform) với năng lực phát triển nhanh chóng, có tầm ảnh hưởng và tác động sâu sắc đến các công ty lâu đời. Xu hướng thứ ba là cách thức phát triển từ cộng đồng (wikinomics) tạo nên những cách thức đồng tư duy, đồng cộng tác, đồng sáng tạo.
Ông Giang cho biết, kinh tế chia sẻ giúp chúng ta vô hình chung gắn bó với nhau, cộng sinh với nhau để tối ưu hóa về mặt kinh tế, giá trị và cơ hội so với mô hình kinh doanh truyền thống. Trước đây, kinh doanh phải có nhà xưởng, cơ sở vật chất, có cửa hàng mới có thể kinh doanh. Nhưng giờ đây không cần điều này. Trước đây chúng ta làm được 10 đồng nếu lao động thuần túy, thì nay với kinh tế số, vẫn với việc đó, nhưng chúng ta có thể thu về 100 đồng.
“Trước đây, sản xuất một chai nước thì giá trị cuối cùng chỉ là chai nước. Nhưng hiện nay, vẫn là chai nước hay tài sản hữu hình khác, làm thế nào để nén vào đó các giá trị khác trong chuỗi sản xuất thì đó mới tạo ra giá trị gia tăng. Cuối cùng, không phải cái đó đáng giá bao nhiêu, mà chúng ta sẽ quyết định nó giá bao nhiêu.
Trong kinh tế truyền thống, người ta chỉ sản xuất ra cái bàn, điểm đến là tiết kiệm chi phí để giá thành cạnh tranh nhất. Các nước đang phát triển sẽ tập trung vào sản xuất để phục vụ xã hội tiêu dùng. Nhưng kinh tế số, tại các nước phát triển, khi sản xuất ra cái bàn, họ sẽ đặt câu hỏi những thứ gì sẽ kết nối được với cái bàn để tạo ra giá trị mới. Đó là sự khác biệt giữa các nước phát triển và đang phát triển”, ông Giang nêu ví dụ.
Các doanh nghiệp nên 'chơi' thế nào?
