Hà Nội (VNA) – Hoạt động đầu tư mạo hiểm vào hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam sụt giảm mạnh trong năm 2025, với dòng vốn ngày càng tập trung vào những doanh nghiệp đã chứng minh được tính khả thi của mô hình kinh doanh. Diễn biến này cho thấy thị trường đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc rõ rệt.
Theo báo cáo Vietnam Tech & Venture Capital Outlook 2025: Reshaping Growth for a New Era do VinVentures công bố, tổng giá trị đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam trong năm 2025 ước đạt khoảng 215 triệu USD, thực hiện qua 41 thương vụ, giảm khoảng 30% so với cùng kỳ năm trước. Đà suy giảm này kéo dài xu hướng điều chỉnh bắt đầu từ sau khi thị trường đạt đỉnh vào năm 2021.
Báo cáo cho biết, quá trình điều chỉnh kéo dài không chỉ phản ánh việc dòng vốn toàn cầu bị thắt chặt, mà còn cho thấy sự thay đổi trong tư duy của nhà đầu tư sau chu kỳ quan sát kéo dài 5 năm. Khi các khoản đầu tư trước đây bắt đầu cho thấy kết quả, nhà đầu tư trở nên thận trọng hơn đối với các mô hình kinh doanh chưa được kiểm chứng và các start-up ở giai đoạn rất sớm.
Không chỉ số lượng thương vụ giảm, mà việc phân bổ vốn cũng trở nên tập trung hơn. Nguồn vốn chủ yếu chảy vào các vòng gọi vốn giai đoạn sau, nơi doanh nghiệp đã có lực kéo thị trường rõ ràng, với quy mô phổ biến từ 5–10 triệu USD. Đáng chú ý, 10 thương vụ lớn nhất chiếm tới 72% tổng giá trị vốn đầu tư, phần lớn rót vào các lĩnh vực được đánh giá có khả năng chống chịu tốt như công nghệ giáo dục (EdTech), công nghệ khí hậu (ClimateTech), bán lẻ và thương mại điện tử.
Xu hướng tương tự cũng thể hiện ở phân bổ quy mô thương vụ. Các giao dịch có giá trị từ 1–5 triệu USD tăng mạnh, từ khoảng 21% năm 2023 lên gần 41% năm 2025. Trong khi đó, số lượng các thương vụ nhỏ dưới 1 triệu USD tiếp tục giảm. Điều này cho thấy cách tiếp cận đầu tư ngày càng thận trọng hơn, khi các quỹ ưu tiên bảo toàn vốn và củng cố danh mục đầu tư hiện hữu.
Tuy nhiên, VinVentures nhấn mạnh rằng sự chững lại này không đồng nghĩa với việc dòng vốn rút lui hoàn toàn, mà là một giai đoạn “tái định vị có chọn lọc”. Trong bối cảnh thận trọng, các quỹ đang siết chặt việc giải ngân, với khoảng 60% nguồn lực được phân bổ cho các vòng gọi vốn tiếp theo (follow-on) và vòng cầu nối (bridge rounds). Mục tiêu của các khoản đầu tư này là kéo dài “đường băng” tài chính và nâng cao hiệu quả vận hành, thay vì mở rộng sang các thương vụ mới.
Bước sang năm 2026, dòng vốn đầu tư mạo hiểm vào hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam được kỳ vọng sẽ phục hồi dần, nhưng vẫn theo hướng chọn lọc hơn. VinVentures dự báo rằng vốn sẽ tập trung vào những start-up đã vượt qua quá trình sàng lọc khắt khe trong giai đoạn 2024–2025, có mô hình kinh doanh rõ ràng, năng lực thương mại hóa mạnh và khả năng tạo ra dòng tiền thực.
(Theo Vietnam+)
