Tin tức

Các startup AI đang “nuốt chửng” ngành đầu tư mạo hiểm và, cho đến nay, lợi nhuận vẫn tích cực

Startup Hải Phòng 23/03/2026 ~3 phút đọc 310 lượt xem

Dữ liệu đã được công bố. Các startup AI chiếm 41% trong tổng số 128 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm mà các công ty trên Carta huy động được trong năm ngoái - mức cao kỷ lục theo năm. Ở một khía cạnh nào đó, điều này không quá bất ngờ. Trong năm qua, các nhà đầu tư đã “khát vốn” với các startup AI, đến mức 10% số startup chiếm tới một nửa tổng nguồn vốn.


Nguồn ảnh: the_burtons/ Getty

Những startup đó bao gồm Anthropic, OpenAI và xAI, các doanh nghiệp đã huy động hàng chục tỷ USD trong năm qua với mức định giá cực cao. Thậm chí, tốc độ huy động vốn của họ hiện còn ấn tượng hơn. Tháng 1, xAI huy động 20 tỷ USD vòng Series E. Tháng 2, OpenAI gọi vốn thành công 110 tỷ USD - một trong những vòng gọi vốn tư nhân lớn nhất từng có, đưa công ty tiến gần hơn bao giờ hết tới mức định giá 1.000 tỷ USD.

Xét về quy mô, đứng giữa OpenAI và xAI là Anthropic, doanh nghiệp đã huy động 30 tỷ USD trong vòng Series G tháng trước với mức định giá 380 tỷ USD. OpenAI và Anthropic chiếm tỷ trọng lớn trong tổng 189 tỷ USD vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu huy động được trong tháng vừa qua, và cùng với xAI, đều đã “hé lộ” kế hoạch IPO vào cuối năm nay, khiến giới đầu tư vô cùng háo hức.

Thị trường đầu tư mạo hiểm hiện mang hình dạng chữ K - tức bị phân hóa mạnh - khi dòng vốn tập trung vào một số ít quỹ, sau đó các quỹ này lại rót tiền vào một nhóm nhỏ các công ty, trong khi phần còn lại gần như bị bỏ lại phía sau.

“Dù việc huy động vốn có phần khó khăn hơn, quy mô vốn cho mỗi vòng lại tăng lên,” ông Peter Walker, Giám đốc phân tích tại Carta, chia sẻ với TechCrunch. “Tức là ít khoản đầu tư hơn, nhưng mỗi khoản lại lớn hơn. Các startup AI huy động được các vòng vốn lớn không phải vì họ có nhiều nhân sự - thực tế không phải vậy - mà vì chi phí vận hành các mô hình AI rất cao.”

Dữ liệu mới nhất từ Carta cũng cho thấy các quỹ huy động trong giai đoạn 2023-2024 (sau khi ChatGPT ra mắt cuối năm 2022) ghi nhận tỷ suất hoàn vốn nội bộ (IRR) cao nhất, so với xu hướng IRR giảm của các quỹ thành lập trong giai đoạn 2017-2020. Báo cáo đánh giá mức IRR gia tăng trong vài năm gần đây là tín hiệu tích cực cho các quỹ đang đầu tư vào những startup dẫn đầu làn sóng AI hiện nay.

“Việc các quỹ mới có IRR khởi đầu mạnh là một tín hiệu đáng khích lệ,” ông Walker cho biết, đồng thời lưu ý một số yếu tố cần cân nhắc. Thứ nhất, các quỹ mới có thể trông như đang hoạt động tốt trên giấy tờ: nếu họ đầu tư từ vòng seed và startup đó tiếp tục gọi vốn Series A với định giá cao hơn, thì về lý thuyết, nhà đầu tư đã đạt lợi nhuận cao trong thời gian ngắn.

“Điều này đẩy IRR tăng lên,” ông Walker nói. “Ngoài ra, rất có thể danh mục đầu tư của các quỹ gần đây chứa nhiều startup ‘AI-native’ hơn so với các quỹ giai đoạn 2020-2021.”

Thời gian sẽ trả lời liệu sự hứng khởi ban đầu này có chuyển hóa thành lợi nhuận thực sự cho nhà đầu tư thông qua các thương vụ thoái vốn như IPO quy mô lớn hoặc các thương vụ mua bán giá trị cao, hay đây chỉ là giai đoạn “thổi phồng” của một bong bóng có thể vỡ trong tương lai.

(Theo TechCrunch)